Trước khi cài portal, việc đầu tiên nên làm là xem router của quán đang chạy RouterOS bản nào. Nghe thì hơi kỹ thuật, nhưng thật ra chỉ mất vài phút và không cần rành mạng.
Lý do rất đơn giản: nếu quán dùng MikroTik, IWAS cần router chạy RouterOS v7 trở lên. Router còn ở v6 thì phải nâng lên trước, không thì không kết nối được. Bài này chỉ bạn cách xem phiên bản, chuẩn bị gì trước khi nâng, nâng thế nào cho an toàn, và làm gì tiếp sau khi đã lên v7.
Vì sao IWAS cần RouterOS v7 trở lên?
Khi bạn thêm router vào IWAS, router sẽ tự kết nối lên hệ thống của IWAS qua một đường hầm WireGuard. Nhờ vậy quán không cần IP tĩnh, không cần mở port hay nhờ nhà mạng cấu hình gì thêm. WireGuard chỉ có từ RouterOS v7, nên router v6 không làm được bước này.
Nói gọn: v7 là điều kiện để router "nói chuyện" được với IWAS. Còn nếu quán bạn dùng OpenWrt hoặc UniFi thì phần này không áp dụng, vì IWAS cũng hỗ trợ hai loại đó.
3 cách xem phiên bản RouterOS đang chạy
Chọn cách nào quen tay nhất với bạn, kết quả đều như nhau.
Trong Winbox
Đăng nhập router bằng Winbox, vào System → Resources. Dòng Version chính là phiên bản RouterOS đang chạy. Phiên bản cũng thường hiện ngay trên thanh tiêu đề cửa sổ Winbox sau khi đăng nhập.
Trong WebFig (trình duyệt)
Gõ địa chỉ IP của router vào trình duyệt, đăng nhập, rồi cũng vào System → Resources và xem dòng Version. Cách này tiện khi bạn đang dùng máy không cài Winbox.
Bằng Terminal
Mở New Terminal trong Winbox (hoặc SSH vào router) và gõ:
/system resource print
Bạn sẽ thấy một loạt thông tin, trong đó có dòng version và dòng architecture-name. Ghi lại cả hai, vì kiến trúc CPU sẽ cần đến nếu bạn tải gói nâng cấp bằng tay.
Muốn xem router đang theo kênh cập nhật nào và có bản mới hay không, gõ thêm /system package update print.
Đọc kết quả: v6 hay v7?
- Nếu dòng version bắt đầu bằng 6. (ví dụ 6.49.x): router đang chạy v6, cần nâng lên v7 trước khi dùng IWAS.
- Nếu bắt đầu bằng 7.: router đã đạt yêu cầu. Bạn vẫn nên kiểm tra xem có bản v7 mới hơn trên kênh stable không, cập nhật luôn cho gọn.
Trước khi nâng cấp: 4 việc nên làm
Nâng RouterOS thường suôn sẻ, nhưng chuẩn bị kỹ một chút thì có gì trục trặc cũng không bị động.
- Sao lưu cấu hình. Trong Terminal gõ
/system backup save name=truoc-nang-capvà/export file=truoc-nang-cap. Sau đó vào Files, tải cả hai file về máy tính. File backup để khôi phục nguyên trạng, file export là bản dễ đọc để bạn xem lại cấu hình. - Chọn giờ vắng khách. Router sẽ khởi động lại, mạng mất một lúc. Từ v6 lên v7 thường phải khởi động lại vài lần, nên làm trước giờ mở cửa hoặc lúc quán vắng.
- Xem bộ nhớ còn trống. Ở System → Resources, để ý dòng Free HDD Space. Bản v7 thường chiếm nhiều chỗ hơn v6, router quá đầy thì có thể không nâng được.
- Giữ nguồn điện ổn định. Đừng rút điện hay tắt router giữa chừng khi đang cài bản mới.
Muốn thử trên WiFi quán mình? Dùng thử IWAS miễn phí 14 ngày, sau đó gói Starter là 249.000đ/tháng cho mỗi địa điểm. IWAS chạy với MikroTik (RouterOS v7 trở lên), OpenWrt và UniFi. Tạo tài khoản dùng thử
Nâng cấp lên RouterOS v7 từng bước
Cách dễ nhất là để router tự tải bản mới. Router cần vào được internet để làm cách này.
Cách 1: Check for Updates ngay trên router
- Vào System → Packages → Check for Updates.
- Nếu router đang ở v6, trước hết chọn kênh long-term để lên bản v6 cuối cùng, bấm Download & Install, chờ router khởi động lại.
- Sau đó chọn kênh upgrade, kiểm tra lại. Router sẽ thấy một bản v7 trung gian (theo tài liệu MikroTik là 7.12.1). Bấm Download & Install.
- Khi đã lên v7, chuyển kênh về stable và bấm kiểm tra thêm lần nữa để lên bản v7 ổn định mới nhất.
Nếu router đang ở v7 rồi thì chỉ cần bước 4.
Cách 2: Tải gói bằng tay
Khi router không tự tải được, bạn vào trang tải về của MikroTik, chọn đúng kiến trúc CPU mà bạn đã ghi ở dòng architecture-name, tải gói RouterOS v7. Kéo file vào mục Files trong Winbox rồi khởi động lại router để cài.
Sau khi lên v7: cập nhật firmware RouterBOARD
Phần mềm đã mới nhưng firmware của bo mạch vẫn còn cũ. Vào Terminal gõ:
/system routerboard upgrade
rồi khởi động lại router thêm một lần. Nếu bạn nâng qua nhiều bước, làm việc này sau mỗi lần nâng.
MikroTik có hướng dẫn chính thức về nâng cấp và cài đặt RouterOS và những lưu ý khi lên v7. Nếu router của bạn có cấu hình đặc biệt (ví dụ định tuyến phức tạp), nên đọc qua trước khi bấm nâng.
Router không lên được v7 thì sao?
Có hai trường hợp hay gặp: trang tải về của MikroTik không có gói v7 cho kiến trúc của router, hoặc router không đủ bộ nhớ để cài v7. Khi đó cách chắc chắn nhất là dùng một thiết bị MikroTik chạy được v7.
Bài này cố ý không liệt kê model cụ thể, vì danh sách thay đổi theo thời gian. Bạn có thể tra trên trang tải về của MikroTik, hoặc hỏi đội IWAS trước khi mua thiết bị mới để khỏi tốn tiền oan.
Đã lên v7 rồi, làm gì tiếp?
Router đã sẵn sàng, phần còn lại khá nhẹ nhàng:
- Tạo tài khoản IWAS và thêm router. Router v7 sẽ tự kết nối lên IWAS, không cần IP tĩnh.
- Bật portal và tạo vài gói WiFi. Bài cài captive portal trong 15 phút đi qua từng bước. Nếu chưa rõ portal là gì, đọc trước captive portal trên MikroTik hoạt động thế nào.
- Muốn khách tự mua thêm giờ bằng VietQR thì cấu hình tài khoản PayOS của chính quán. Chưa cấu hình PayOS thì portal sẽ không hiện mã QR. Chuyện tiền về đâu và đối soát ra sao có trong bài thu tiền WiFi bằng VietQR.
Nếu bạn đang đắn đo giữa đổi mật khẩu mỗi ngày và dùng portal, bài đổi mật khẩu WiFi mỗi ngày hay dùng captive portal sẽ giúp bạn quyết. Còn muốn bỏ hẳn cảnh ghi pass tay thì xem hotspot billing trên MikroTik cho quán cafe. Muốn soát lại cả hệ thống WiFi của quán một lượt thì có checklist WiFi cho quán cafe, gói gọn từ lúc lắp đặt tới vận hành.
IWAS là phần mềm quản lý WiFi khách cho quán cafe: khách vào mạng qua trang đăng nhập (captive portal), quán tự đặt gói theo thời gian, tốc độ, dung lượng, và khách có thể mua thêm giờ bằng VietQR qua tài khoản PayOS riêng của quán. IWAS chạy với router MikroTik (RouterOS v7 trở lên), OpenWrt và UniFi. Tìm hiểu thêm về IWAS.
Câu hỏi thường gặp
IWAS có chạy được trên RouterOS v6 không?
Không. Nếu quán dùng MikroTik, router cần chạy RouterOS v7 trở lên thì mới kết nối được với IWAS. Router đang ở v6 thì nâng lên v7 trước rồi mới tạo router trên IWAS.
Làm sao biết MikroTik đang chạy RouterOS bản nào?
Mở Winbox hoặc WebFig, vào System → Resources và xem dòng Version. Nếu quen dòng lệnh thì gõ /system resource print trong Terminal, dòng version chính là phiên bản đang chạy.
Nâng cấp RouterOS có mất cấu hình không?
Thường thì cấu hình được giữ nguyên và tự chuyển sang định dạng v7. Dù vậy bạn vẫn nên sao lưu bằng /system backup save và /export trước khi nâng, rồi tải hai file đó về máy tính.
Nâng cấp có làm khách mất mạng không?
Có, router sẽ khởi động lại nên mạng mất một lúc, và từ v6 lên v7 thường phải khởi động lại vài lần. Bạn nên làm vào giờ vắng khách hoặc trước giờ mở cửa.
Có cần IP tĩnh để IWAS kết nối router không?
Không. Router chạy RouterOS v7 tự kết nối lên IWAS, nên quán dùng mạng internet bình thường là được.
Router của tôi không có bản v7 thì sao?
Khi trang tải về của MikroTik không có gói v7 cho kiến trúc của router, hoặc bộ nhớ không đủ chỗ cho v7, bạn cần một thiết bị MikroTik chạy được v7. Nếu chưa chắc, cứ hỏi đội IWAS trước khi mua.
Quán không dùng MikroTik thì có dùng IWAS được không?
Được. IWAS hỗ trợ MikroTik, OpenWrt và UniFi. Yêu cầu RouterOS v7 trở lên chỉ áp dụng cho router MikroTik.
Kết luận
Kiểm tra phiên bản RouterOS chỉ mất vài phút: mở System → Resources hoặc gõ /system resource print. Nếu còn ở v6, sao lưu cẩn thận, chọn giờ vắng khách, nâng lên v7 rồi cập nhật firmware là router đã sẵn sàng cho IWAS.
Router đã lên v7? Dùng thử IWAS 14 ngày và bật portal cho quán ngay hôm nay. Sau thời gian dùng thử, phí là 249.000đ/tháng cho mỗi địa điểm, chi tiết ở bảng giá.
